. Sözcüklerde Pekiştirme SÖZCÜKLERDE PEKİŞTİRME Sözcüklerin çeşitli yöntemlerle anlam derecelerinin artırılmasıdır. Pekiştirmeli sözcükler cümle içinde değişik görevlerde kullanılabilir. 1 Sözcüğün ilk hecesine "p, r, s, m" pekiştirme harflerinden birisi getirilerek. masmavi, ıpıssız, bembeyaz, apayrı, bambaşka, sımsıcak, kıpkırmızı, çırçıplak, yapyalnız, sapsağlam, sopsoğuk, kaskatı, büsbütün, güpgüzel, sapsarı, dümdüz tertemiz, sırsıklam, ipince, koskocaman Deniz bugün masmaviydi. isim Bugün masmavi bir denize gittik. sıfat Deniz bugün masmavi görünüyor. zarf 2 Sözcüğün ilk hecesine "p, r, s, m" + "a, e" getirilerek. çepeçevre, güpegündüz, sapasağlam, yapayalnız, düpedüz Şair yıllardır yapayalnızdı. isim O, yapayalnız bir şairdi. sıfat Şair yapayalnız yaşıyordu. zarf 3 Sözcüğün ilk hecesine değişik ekler getirilerek. paramparça, sırılsıklam, darmadağın, darmadağınık, karmakarışık, çırılçıplak Çocuğun odası darmadağınıktı. isim Çocuğun darmadağınık bir odası vardı. sıfat Çocuğun odası darmadağınık görünüyordu. zarf 4 İkilemelerle mavi mavi, başka başka, ince ince, güzel güzel, bütün bütün, ayrı ayrı, yeşil yeşil güzel mi güzel, sıcak mı sıcak, hiç mi hiç, beyaz mı beyaz, ılık mı ılık anlı şanlı, iri yarı, kırık dökük, yarım yamalak, abuk sabuk, süklüm püklüm Gözleri yeşil yeşildi. isim Yeşil yeşil gözleri vardı. sıfat Yalnız benim için bak yeşil yeşil. zarf Hava bugün güzel mi güzeldi. isim Dışarıda güzel mi güzel bir hava var. sıfat Yarın hava güzel mi güzel olacak. zarf Anlattıkları yarım yamalaktı. isim Bize yarım yamalak şeyler anlattı. sıfat Bildiklerini yarım yamalak anlattı. zarfMehmet Akif Güner Sözcüklerde Pekiştirme Türkçe ders notu konu özeti çalışma notları ders anlatımı Yağmur Bne çk beğendim. Yani konuyu daha iyi anladım 2021-01-05Lal bayıldım... 2020-09-02cemre çok güzeldi,çok beğendim. Herkes adına teşekkür ederim. 2020-05-12Yağmur KURTOĞLU Bence güzel olmuş ben beğendim daha çok beklerim içerikleri var ben defterime yazdım ve ezberlemeye çalışıyorum 2020-01-08 SIFAT ÖN AD*Varlıkları niteleyen ya da belirten sözcüklere sıfat denir.*Bir isimle kullanılıp isme sorulan soruya cevap verirler.*Bir sözcüğün sıfat olabilmesi için;aMutlaka bir isimden önce gelmesi ve tamlama kurması bizim İsimMavigömleğimi daha çok İsimÜçgenvücutlu olmak İsimSınava kırköğrenci katıldı. Sıfat İsimBazıinsanlar bencil İsimHangiyürek dayanır bu acıya?Sıfat İsimSıfatbÇekim eki almaması bir süre daha devam edecekmiş. Sıfat değildir. Çekim eki almış.Yeşiller giymiş üzerine. Sıfat değildir. Çekim eki almış.Bunlara daha sonra “adlaşmış sıfat” diyeceğiz.İstisna İyelik eki alan sıfat Sıfat olan sözcük tek başına kullanıldığında, isim ya da zamir gibi farklı bir sözcük türünden Bir sıfat birden fazla ismi ucuzelma, portakal, havuç aldım. sıfat isim isim isimNot Birden fazla sıfat bir ismi mavi gözlü, sarı saçlı, yakışıklıbirgençti. sıfat sıfat sıfat sıfat isimNot Sıfat ile nitelediği ismin arasına noktalama işareti konmaz. Ancak, istisna olarak, birden fazla sıfat, bir ismi niteleyeceği zaman, sıfatlardan sonra virgül ÇEŞİTLERİANİTELEME SIFATLARI*Varlıkların renklerini, biçimlerini, durumlarını bildiren sıfatlardır.*İsme sorulan “nasıl?” sorusuna cevap gözlerle etrafına paragraflar zor ördek gibi daldım SIFATLARI*Varlıkları çeşitli yollarla belirten Gösterme Sıfatı*İsmin bildirdiği varlığı, işaret yoluyla belirten Şu, O, Öteki, Beriki, Öbür, Öyle, Şöyle, Böyle, Diğer…Not “Bunlar, Şunlar, Onlar” sözcükleri sıfat olarak kullanılmaz. Çünkü çekim eki bahaneleri çok adamı bir yerden daireye bakıp, karar daha öyle kelimeler soruyu diğer öğrencilere de soralım.*Şunu bir yerden bakıp karar cümlelerdeki “Şunu” ve “Öteki” kelimeleri işaret zamiri olur. Çünkü sonrasında isim Sözcük türlerini bulurken noktalama işaretlerine dikkat adam değil. İşaret zamiriBu adam, değil. İşaret sıfatıNot “İşte” kelimesi de işaret sıfatı olarak hendek, işte deve….2Sayı Sıfatı*Varlıkları nicelik sayısal özellikleri yönüyle belirten sıfatlardır.*Asıl sayı sıfatı, Sıra sayı sıfatı, Kesir sayı sıfatı, Üleştirme sayı sıfatı olmak üzere dörde elma Asıl sayı sıfatı, varlığın kaç tane olduğunu bildirir. Doğal sayılarla ifade edilir.Birinci elma Sıra sayı sıfatı, varlığın sırasını bildirir.Yarım elma Kesir sayı sıfatı, varlığın sayısını kesir sayıları kullanılarak bildirir.Birer elma Üleştirme sayı sıfatı, varlığın kaçar ayrıldığını bildirir.Son elma Sıra sayı sıfatıİlk elma Sıra sayı sıfatıÇeyrek elma Kesir sayı sıfatıNot “Bir” sözcüğü asıl sayı sıfatı olarak da, belgisiz sıfat olarak da elma yedim. Asıl sayı sıfatıBir gün sen de anlarsın. Belgisiz sıfat “Herhangi” anlamında kullanılmış*Her soruda sözcüğün sıfat özelliğini gösterip, göstermediğine dikkat sekiz öğrenci katıldı. Asıl sayı sıfatıKardeşim üçüncü oldu. İsim3Belgisiz Sıfat*Belirttikleri ismin özelliklerini tam olarak veremeyen sıfatlardır. Belirsizlik söz bir, hiçbir, birkaç, bütün, kimi, birtakım, nice, başka, birçok, tüm, az, çok, bazı…Az zamanda, çok işler paramı onun için kalem zaman o da beni anlayamaz.*Bazıları tembel olur. Belgisiz zamir4Soru Sıfatı*Varlıkları soru yoluyla belirten kaç, hangi, ne kadar, kaçıncı, kaçar, ne Nasıl bir araba bakmıştınız?Kaç öğrenci ödevini yapmadı?Bu bilgiyi hangi kitaptan öğrendin?Kaçıncı koltuk size ayrılmıştı?Yarışmayı kaçar puanla bitirdiniz?Daha önce ne iş yapıyordun?*Kaçı ödevini yapmadı? Soru ZamiriHangisi çalışmaya gelmedi? Soru ZamiriCUNVAN SIFATLARI*İnsanların rütbesini, lakabını ya da sosyal durumunu bildiren sözcükler, isimle beraber kullanılırsa, unvan sıfatı olur.*İstisna olarak unvan sıfatları isimden önce de, sonra da Mustafa Kemal, Ümit Bey, Sevda Hanım, Yüzbaşı Recep, Atilla Dayı, Kel MahmutNot Unvan sıfatları büyük harfle PEKİŞTİRME*Sıfatlarda pekiştirme, anlatımı çekici hale getirmek, anlamı kuvvetlendirmek için çeşitli yollarla yapılıra Pekiştirilecek sözcüğün ilk ünlüye kadar olan kısmı ünlü dâhil alınır. “p,r,s,m” harflerinden uygun olan biri getirilir. Daha sonra sözcüğün tamamı >> Sa-p-sarıBeyaz >> Be-m-beyazTemiz >> Te-r-temizKatı >> Ka-s-katıb İlk maddeye ek olarak, “p,r,s,m” harflerinden sonra “e,a” harflerinin getirilmesi ile >> Sa-p-a-sağlamYalnız >> Ya-p-a-yalnızc İkilemelerle pekiştirme kara bulutlarYüce yüce dağlarUzun uzun kavaklard “mi” soru edatı ile pekiştirme mi güzel arabaHoş mu hoş kokuGeniş mi geniş odae Kuralsız olarak gerçekleşen pekiştirmeler KarmakarışıkSIFATLARDA KÜÇÜLTME*Sıfatlarda küçültme, -cik, -ce, -cek, -imsi, -imtrak, -su, ekleriyle çukur Dikkat edin, derine yakın ama derin değil!!!SIFATLARDA ADLAŞMA ADLAŞMIŞ SIFAT*Sıfatlarda adlaşma birkaç şekilde oluşabilira Sıfat tamlamasında isim düşürülerek oluşabilir. Böyle durumlarda sıfat ismin yerini hızla yanıma yaklaştı. Genç adamMavi, sevmediğim bir renktir. Mavi renkb Sıfat durumundaki kelimeye, çekim ekleri getirilerek yardım etmeyi severdi. Yoksul insanlaraKısaları şuraya ayır. Kısa parçalarıc Sıfatla isim arasına noktalama işareti getirilerek hizmetçiyi yanına adama yalvarıyordu.

sözcük türleri kısa ders notları